Bu yazımızda tüm dünyayı kasıp kavuran Pokemon GO uygulamasından biraz bahsedeceğiz. Kısa sürede dünya çapında büyük üne kavuşan Pokemon oyununun geçmişi 2000’li yılların başına dayanıyor. İlk defa bu dönemde ortaya çıkan oyun pek çok bilgisayar kullanıcısı tarafından büyük ilgi görmüştü. Peki Pokemon Go oyununun günümüzde bu kadar ilgi çekmesini sağlayan nedir ve acaba herhangi bir hukuki engele takılmaksızın hangi süre boyunca yaşamını sürdürebilecek bunlara bakalım.   Cep telefonu uygulaması olarak geri dönen oyunun bu kadar büyük ilgi görmesindeki en önemli nedenler arasında artırılmış gerçeklik özelliği ve ücretsiz olması gösteriliyor. Kullanıcıların Pokemon karakterlerini telefonlarının kameraları ile yakalamaya çalıştıkları oyun aynı zamanda sizi oyun oynamak için evinize hapsetmediğinden de büyük ilgi görmekte. Mobil cihazlar üzerinden oynanan oyunların evimizdeki bilgisayarlarımız ve oyun konsollarımız üzerinden oynadığımız oyunlar kadar detaylı olmaması bu oyunların popülaritesini azaltan bir şeydi ve bu anlamda Pokemon GO oyununun mobil cihazlar üzerinden oynanan oyunlara yeni bir soluk getirdiği söylenebilir.   Oyunun kısa zamanda popüler hale gelmesi tabii ki yalnızca getirdiği yenilikler sayesinde olmadı. Uygulamanın benzeri pek çok habere konu olması neticesinde çeşitli yorumlar yapıldı ve halen de bu nedenle tartışılmaya devam ediyor. Oyunu yasaklayan ilk ülke İran olmuştu. Güvenlik gerekçesi ile yasaklanan Pokemon GO için hükümet, oyuncuların izinsiz bir şekilde özel arazilere girmesi ve bu durumun tehlikeli sonuçlar doğurabilecek olmasından ötürü oyuna yasak getirdiğini açıklamıştı. Ardından Güneydoğu Asya'da Malezya ile birlikte 15 ülkede resmen oynanmaya başlanan Pokemon Go hakkında, Malezya Federal İslami Danışma Konseyi tarafından Müslümanlarca kullanılmaması yönünde ikazda bulunuldu. Yapılan ikazda bu tür uygulamaların iktidar hırsına neden olabileceği ve kumar alışkanlığı yaratabileceği de göz önünde bulundurularak benzer tüm uygulamaların yasaklanabileceği de belirtildi. Son olarak ABD Savunma Bakanlığı’nın (Pentagon) casusluk faaliyetlerini kamufle edebileceği endişesiyle bakanlığa bağlı tüm arazi ve yerleşkelerde Pokemon GO oynanmasını yasaklamasının ardından bu endişeyi taşıyan pek çok ülkede benzer yasaklama uygulamalarının devreye girebileceği öngörülebilir. Nitekim yapılan açıklamada Pokemon GO uygulamasını kullanan bakanlık çalışanlarının cep telefonuna sızan casusların, oyunun kullandığı GPS sisteminden faydalanarak yerleşkeler içindeki gizli belgeler ve hassas dokümanların yerlerini uygulama ekranı üzerinden keşfedebileceklerine dair uyarıda bulunulmuştu. Bununla birlikte oyunun yasaklanmasına sebep olabilecek tek endişe de bu değil. Oyunun oynanması esnasında güvenli olup olmadığını tam olarak bilmediğiniz bölgelerde dolaşma neticesinde ölüm dahil pek çok tehlikeli sonuç meydana gelebilmekte. Nitekim geçtiğimiz günlerde oyunu oynarken ceset bulan, uçurumdan düşen, canlı yayında tutuklanan, kurşun yağmuruna tutulan, köprüden düşerek hayatını kaybeden, trafik kazası dahil pek çok tehlikeye maruz kalan kişilerin haberlerini okumuştuk. Bunun dışında oyunun tehlikeleri açıkladığımız örneklerle de sınırlı kalmıyor. Oyunun işletim sistemlerinin resmi uygulama mağazaları dışındaki yöntemlerle indirilmesinin getirdiği sakıncalar da konuşulmakta. Oyunun virüs içeren versiyonlarının indirilerek mobil cihazlara kurulması sonucunda ortaya çıkan güvenlik açıkları, internet banka hesaplarınızın boşaltılması dahil maddi anlamda da pek çok istenmeyen  duruma sebep olabilir. Ayrıca oyunun güvenlik açığı içeren resmi olmayan uygulamalarının yüklenmesi sonucunda çalışmakta olduğunuz kurumun ağına sızılabiliyor ya da mobil cihazınızda bulunan telefon rehberiniz, elektronik posta içeriğiniz ve özel yazışmalarınız ele geçirilebildiği gibi bulunduğunuz yerin tespiti mümkün olabiliyor. Bu sayede evinizden ya da iş yerinizden uzaklaştığınız kolaylıkla tespit ediliyor. Hırsızlık dahil pek çok amaçta kullanılabilecek oyunun resmi kurumların yasaklamalarına maruz kalmadığını düşünsek bile amacı yalnızca oyun oynamak olan kişilerin bu tehlikeleri göze alarak oyunu oynamaya ne kadar devam edeceği tartışılır. Tabii bunu bekleyip göreceğiz.   Konuyu ele alırken incelememiz gereken bir başka durum ise anayasal açıdan bakıldığında bir yandan insanların seyahat özgürlüğünden bahsederken diğer yandan devletin suçu önleme görevine değinmek olmalıdır. Açıkladığımız üzere ülke sınırları içinde vatandaşlar serbestçe seyahat edebilirken veya dilediği yere yasal sınırlar içinde ulaşabilmesi mümkünken böyle bir yasaklama söz konusu olduğunda bu özgürlüğün bir oyun yoluyla ve sınırlı da olsa dolaylı bir şekilde yasaklanması anayasal bir hakkın ihlali anlamına gelecektir. Bu nedenle buna ilişkin bir yasal düzenleme yapılması halinde bu düzenlemenin elbette açıklanan sınırlara uygun olması gerekecektir. Ayrıca bu konuya yalnızca devletin yasaklama yetkisi açısından  bakmak yanlış olur.  Pek tabii ülke vatandaşları oyunu oynarken çeşitli şekillerde yasalara aykırı gelebilirler. Bu durum bazen bir özel mülkiyete ya da yasak bölgeye girişte kendisini gösterirken bazen de oyunun oynanması esnasında trafikte sebep olunan bir kaza şeklinde ortaya çıkabilecektir. Her iki durumda ve benzer olaylarda da yalnızca basit bir cep telefonu uygulaması olarak gördüğümüz uygulama kişilerin cezai sorumluluk da dahil olmak üzere pek çok sorumluluğunun ortaya çıkmasına neden olabilecektir.   Amacı sadece eğlendirmek olan bir oyunun tartışmaya açık bu kadar negatif yönünün bulunması tasarımcı şirket açısından da pek çok endişeye neden olabilir. Nitekim henüz şimdiden Pokemon GO oynayan kişilerin verdikleri rahatsızlık yüzünden açılan davalara maruz kalan Nintendo ve Niantic şirketleri, oyun nedeniyle bundan zarar gören pek çok kişinin yüksek seviyede tazminat talepleri ile de karşı karşıya kalabilir. Şimdilik bu talepler şikayetçisinin Pokemon GO oynarken arka bahçesine izinsiz giren kişiler nedeniyle sınırlı kalsa da önümüzdeki dönemde bu taleplerin değişik nedenlerle ve ciddi rakamlara ulaşabileceği de öngörülebilir. Bu nedenle ünlü olmanın bedelinin tasarımcılar açısından biraz pahalı olabileceğini söyleyebiliriz. Saygılarımla. Avukat Emre HEPER